Bantah Anwar Sertai Umno – Gerakan Pelajar Amerika Utara Berpecah

Oleh: Anuwa Aitawa Jamalullail

Apabila Anwar Ibrahim mengumumkan keputusannya untuk bergerak cergas dalam politik Umno pada 29 Mac 1982, arena politik tanahair mengalami semacam kejutan. Ini kerana, Anwar sebelum itu sering dikaitkan dengan perjuangan PAS dan ucapan-ucapannya yang mengkritik kerajaan.

Tetapi, “kerana kagum dan yakin dengan pentadbiran dan corak perjuangan Dr. Mahathir Mohamad”, keadaan sebaliknya telah berlaku.

“Saya memilih Umno kerana ia memberi ruangan kepada saya untuk meneruskan perjuangan saya”, kata beliau di hadapan Dr. Mahathir di Jabatan Perdana Menteri ketika mengumumkan keputusannya menjadi anggota Umno.

Pengumuman Anwar untuk menyertai Umno itu bukan sekadar membawa impak besar kepada arena politik, malah arena-arena lain dalam masyarakat. Salah satu sektor masyarakat yang mengalami “gelora besar” ekoran tindakan Anwar itu ialah gerakan pelajar.

Adalah dimaklumi bahawa untuk separuh kedua era 1970-an lalu, Anwar dianggap sebagai idola bagi gerakan pelajar Malaysia, sama ada di kampus-kampus dalam mahu pun luar negara. Sama ada secara langsung atau tidak, Anwar dikira menjadi inspirational force (kuasa inspirasi) kepada kebangkitan gerakan radikal dan Islamik di kalangan pelajar-pelajar kampus.

Di Amerika Utara (Amerika Syarikat dan Kanada), para pelajar yang bergiat aktif dalam persatuan terbahagi kepada dua golongan, iaitu golongan sekular-nasionalis Melayu dan golongan Islamis.

Kedua-dua golongan ini menggabungkan diri masing-masing dalam dua induk afiliasi berasingan, iaitu sekular-nasionalis dalam Persatuan Mahasiswa Malaysia Amerika Utara (PEMMAU) dan Islamis dalam Malaysian Islamic Study Group (MISG) USA and Canada.  Bukan suatu yang memeranjatkan jika dikatakan bahawa MISG USA & Canada itu wujud hasil inspirasi Anwar Ibrahim.

Kesan Tindakan Anwar Terhadap Gerakan Pelajar

Protes spontan daripada gerakan pelajar terhadap tindakan Anwar menyertai Umno didokumentasikan pada 1 April 1982, iaitu hanya tiga hari selepas pengumuman Anwar itu.  Beberapa bekas pemimpin gerakan pelajar (yang dikatakan lepasan universiti-universiti di United Kingdom), yang menggelarkan diri mereka Jemaah Muslim Malaysia, telah menerbit dan menyebarkan sebuah buku kecil bertajuk Kenapa Kami Tidak Pilih Umno?

Di dalamnya dihuraikan secara ilmiah dan terperinci segala hujah aqliah (akal) dan naqliah (al-Quran dan hadis) mengapa masyarakat Malaysia tidak sepatutnya memilih Umno sebagai platform perjuangan politik. Segala hujah itu disimpulkan dalam lapan sebab, iaitu:

• Pertama: Umno menegakkan cara hidup sekular. Sekularisme sebagai berhala moden.
• Kedua: Umno menegak dan membela Perlembagaan Malaysia yang sekular, yang bertentangan dengan Islam, yang menentang Allah dan Rasul-Nya.
• Ketiga: Perjuangan Umno ialah perjuangan kebangsaan (Asobiyyah) yang tidak diterima oleh Islam.
• Keempat: Umno mendokong fahaman memisahkan agama dari politik (Pemerintah).
• Kelima: Umno merestui orang kafir sebagai Wakil Rakyat, Pemimpin dan Menteri.
• Keenam: Umno menindas Gerakan Islam.
•  Ketujuh: Umno menyebarkan fahaman Pembangunan dan Pemujaan Hawa Nafsu atau Ideologi Pembangunan dan Modenisme.
• Kelapan: Umno mencegah manusia ke masjid dan lalai terhadap Allah, lupakan azab neraka.

Bahkan, buku tersebut terus terang mencabar orang-orang seperti Anwar (yang kononnya memasuki Umno untuk memperbaiki dari dalam), adakah tindakan sebegitu mengikut sunnah Rasulullah s.a.w. atau mengikut nafsu.

“Kami ingin berbicara dengan saudara-saudara kami yang masyarakat dunia menggelarkannya al-ustaz, tuan-tuan guru dan ulama yang memasuki Umno untuk memperbaikinya dari dalam… Rasulullah s.a.w. tidak pernah bekerjasama dengan Abu Jahal dan Abu Lahab dan kemudiannya membaiki dari dalam… Tujuan Islam ialah untuk menghancurkan taghut dan bukan memperbaiki taghut. Sepatutnya saudara menghancurkan taghut (Umno) dan tegakkan yang hak. Inilah teori perjuangan Islam atau perjuangan para rasul.”

Buku itu kemudiannya tersebar luas di kalangan gerakan pelajar Islam dalam dan luar negara. Bahkan terdapat di kalangan kelompok tersebut menjadikannya salah satu bahan perbincangan dalam usrah-usrah yang mereka kendalikan.

Penentangan berterusan gerakan pelajar terhadap langkah Anwar menyebabkan hampir kesemua persatuan pelajar di kampus-kampus dalam dan luar negara mengalami perpecahan yang dahsyat.

Di Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), golongan pelajar Islamis yang selama ini bersatu di bawah Angkatan Tindakan Mahasiswa (ATMA) telah berpecah dan menghasilkan Islam Penyelamat Ummah (IPU).  ATMA ditinggalkan untuk terus dimonopoli oleh golongan pro-Abim yang dianggap bersubahat menyokong Anwar menyertai Umno.

Di Amerika Utara, keadaan sebaliknya berlaku. MISG USA & Canada yang menjadi platform gerakan pelajar Islamis telah menolak kepimpinan yang dianggap “bersimpati” dengan Anwar. Dalam Muktamar Sanawinya pada penghujung tahun 1983, (Dr.) Muhammad Nur Manuty yang cuba mempertahankan jawatan Presiden MISG (dan beliau dianggap calon pro-Anwar) telah ditumbangkan oleh Rozhan Othman, seorang pensyarah UKM yang mendapat sokongan majoriti pelajar-pelajar Islamis (yang dikatakan pro-PAS).

Ekoran daripada kekalahan memalukan itu, golongan pro-Abim itu telah mengambil keputusan menubuhkan Abim Amerika Utara atau Abim-AU dan meninggalkan MISG untuk terus dimonopoli oleh golongan pelajar pro-PAS.     

Pengaruh Tokoh Islam Terhadap Sikap Pelajar

Peristiwa “penyingkiran” golongan pro-Abim daripada MISG itu rupanya sedikit pun tidak mematahkan semangat Anwar untuk terus mengatur strategi “menawan kembali” MISG.  Cara yang digunakan selepas itu terlalu halus dan hampir tidak dapat dikesan oleh kebanyakan pelajar yang terlibat dengan gerakan itu.

Beliau tidak lagi menggunakan taktik penentangan dari dalam, iaitu mengumpul kekuatan dari dalam MISG untuk menawan kembali kepimpinannya. Anwar tahu strategi menggunakan sesama pelajar Malaysia telah menemui jalan buntu.

Pertembungan dan perbezaan pendapat antara mereka mengenai kemasukan Anwar ke dalam Umno terlalu hebat. Hampir mustahil ada di kalangan pelajar Malaysia sendiri yang berupaya meyakinkan rakan seperjuangan dalam MISG betapa rasionalnya tindakan Anwar itu.

Maka Anwar “memanfaatkan” pihak ketiga sebagai mediator (perantara) yang secara halus menyuntik hujah-hujah rasionaliti tindakan Anwar. Bijaknya Anwar, pihak perantara yang dipilih itu ialah pihak yang tidak dapat tidak mesti dirujuk oleh MISG.

Di mana dalam konteks Amerika Utara, mana-mana pertubuhan atau persatuan kumpulan pelajar Islam tidak dianggap sah sekiranya tidak bernaung di bawah badan induknya iaitu Islamic Society of North America (ISNA) yang beribu pejabat di Plainfield, Indiana. Di bawah naungan ISNA terdapat beberapa pertubuhan pelajar Islam seperti Muslim Students Association of USA &Canada (MSA), Muslim Youths of North America (MYNA), Muslim Arab Youth of America (MAYA), Muslim Students Association Persian Speaking Group (MSA-PSG) dan MISG sendiri.

Sebagai seorang bekas Presiden Abim, yang banyak terlibat dengan kegiatan-kegiatan Islam di peringkat antarabangsa, hubungan peribadi Anwar dengan para pemimpin pelajar dan cendikiawan Islam seluruh dunia amat menakjubkan.

Keterlibatan beliau dalam World Assembly of Muslim Youths (WAMY) telah meninggalkan “goodwill” di kalangan rakan-rakan. Sebilangan kenalan beliau ini kemudiannya muncul sebagai cendikiawan dan pemimpin masyarakat Islam seantero alam. Antara mereka yang terbilang ialah Sheikh Ahmed Zaki Hammad dan Tareq Suweidan yang menjadi pemimpin utama ISNA. Begitu juga dengan Prof. Ismail Raji al-Faruqi, Tariq Qureishi dan Ghulam Nabi Fai yang merupakan lapisan MSA.

Di samping memimpin MSA, Prof. Al-Faruqi juga adalah Pengarah International Institute of Islamic Thought atau disebut “Triple I-T”, sebuah institut pemikiran yang sangat berpengaruh di kalangan cendikiawan Islam seluruh dunia.

Sebagaimana dibuktikan bahawa Prof. Al-Faruqi berperanan meyakinkan Anwar untuk menyertai Umno pada 1982, cendikiawan Islam ini juga terbukti memainkan peranan besar merubah pendirian gerakan pelajar Islam di Amerika terhadap Anwar kemudiannya.

Sekembali Prof. Al-Faruqi daripada satu persidangan Islam anjuran Umno pada penghujung tahun 1984, beliau dilaporkan memberitahu pelajar-pelajar Malaysia di Amerika bahawa “Malaysia is the center of the Islamic Resurgence in this century and has many leaders who can work for the good of the ummah”.

Beberapa siri program diatur oleh pihak MSA/ISNA di kampus seluruh Amerika selepas itu, antara lain untuk menggalakkan para pelajar Malaysia memberi sokongan kepada “Dasar Islamisasi” tajaan Dr. Mahathir-Musa dan Umno.

Tindakan MSA/ISNA yang bercanggah dengan aspirasi Islam anti-Umno dalam MISG ketika itu telah menyemarakkan lagi kemarahan pelajar-pelajar Malaysia terhadap badan induk itu.  Berbagai persatuan pelajar Malaysia di kampus-kampus yang bergabung di bawah MISG, menyatakan bantahan keras mereka terhadap propaganda MSA/ISNA itu.

Antaranya Aqsa Organization yang berpusat di Terre Haute, Indiana, mengeluarkan risalah bertajuk A Call To All MISG Members… dan diposkan ke kampus-kampus serata Amerika.  Risalah itu antara lain mengutuk tindakan pemimpin-pemimpin MAS/ISNA yang sanggup menjadi “alat” kepada Umno (Anwar,sebenarnya) memujuk pelajar-pelajar menerima Dasar Islamisasi kerajaan Malaysia. Ia menyebut:

“We condemn the unholy alliance between Umno and its handpicked Islamicists who try to legitimize the “Islamic” formulas borrowed from the Middle East taghoots…we ask Muslims to realize that the “Islamization” projects being carried out in Pakistan, Malaysia and Sudan and elsewhere are designed to demonstrate their sudden loyalty and commitment to Islam as a complete way of life, to out maneuver the “extremists” Islamic groups and leaders by discrediting and misrepresenting them and lastly and most importantly to preserve the status quo and their continued rule in rebellion to Allah and His Prophet (s.a.w.)”.

Sekali lagi wasilah usrah menjadi medan utama perbincangan secara ilmiah di kalangan pelajar Malaysia dalam menangkis serangan “Islamisasi” yang dipelopori oleh Anwar di tanahair dan cuba disuntik ke dalam pemikiran pelajar Malaysia di Amerika oleh para pemimpin MSA/ISNA.

“Durian Runtuh” Bagi Anwar

Apabila (Dr.) Abdul Rahim Ghouse mengambilalih jawatan Presiden MISG daripada Azman Husin pada tahun 1985, sikap pelajar terhadap Anwar sedikit demi sedikit mengalami perubahan. Rahim yang dikatakan mempunyai pertalian keluarga dengan Anwar, ternyata bersikap sangat liberal terhadap Umno.

Berbekalkan sikap itu, persoalan pro dan kontra kemasukan Anwar ke dalam Umno seolah-olah sengaja diperbahaskan kembali secara meluas sama ada di dalam tamrin-tamrin atau usrah. Keadaan menjadi tambah memihak kepada Umno (dan Anwar tentunya) dengan kekerapan program-program MISG yang diisi oleh tokoh-tokoh MSA/ISNA seperti Tareq Suweidan, Ghulam Nabi Fai dan Sheikh Ahmed Zaki Hammad.

Secara halus mereka berjaya meyakinkan pelajar Malaysia bahawa “masih ada ruang untuk Islam di dalam Umno”. Ruangnya ialah dengan membantu Anwar dari dalam Umno.

Kemuncak kesediaan MISG untuk menerima rasionaliti tindakan Anwar ialah dengan menjemputnya ke Muktamar Sanawi ke-11 di Peoria, Illinois pada tahun 1986. Jemputan itu memberi peluang yang besar kepada Anwar, selaku Menteri Pendidikan, mempamerkan kebanggaan beliau atas “kejayaan-kejayaan” yang telah beliau capai selama berada dalam kerajaan beberapa tahun ini.

Forum “Masa Hadapan Islam di Malaysia” pada 25 Disember 1986 telah mempertemukan Anwar Ibrahim buat pertama kalinya dengan tokoh lantang pada waktu itu, Tuan Guru Abdul Hadi Awang (sekarang Timbalan Presiden PAS), sejak 29 Mac 1982.

Pertemuan dua bekas sahabat karib yang berlainan arah politik menghasilkan suatu aksi yang agak menarik. Beberapa minit sebelum forum tersebut dimulakan, kedua-duanya diminta ke belakang pentas di Conference Hall, Continental Regency Hotel.

Sebaik tiba di belakang pentas, Anwar mengangkat tangan ke arah Tuan Guru Abdul Hadi yang sudah terlebih awal tiba.  “Lama betul ana tak jumpa enta”, sapa Anwar sambil menerpa seakan-akan mahu memeluk Tuan Guru.

Secara spontan Tuan Guru mengalih diri ke belakang meja (mengelakkan dirinya dari dipeluk) seraya menghulurkan tangan menyambut salam dari Anwar.  “Nak jumpa macam mana, enta pergi masuk lubang lain”, jawab Tuan Guru penuh sinis.

Apa yang nyata, Anwar hari itu bukan lagi Anwar yang bersama-sama berusrah dengan Tuan Guru sebelum tragedi 29 Mac 1982. Anwar yang walau pun masih berjanggut dan bercakap Islam tetapi tunduk di bawah naungan parti yang anti orang berjanggut dan tidak suka orang yang lantang menyuarakan Islam.

Sikap anti Islam Umno itu dikupas secara panjang lebar oleh ahli panel pertama forum tersebut, iaitu Zaid Kamaruddin (sekarang pemimpin kanan JIM) yang secara terus terang mengaitkan perjuangan Umno dengan fahaman sekularisme dan pragmatisme. Kupasan beliau secara ilmiah tentang kesesatan perjuangan Umno, ditambah dengan hujah-hujah syarak oleh Tuan Guru nyata merimaskan Anwar.

Para hadirin pula tambah terdorong untuk memaksa Anwar “bertaubat” di atas keterlanjurannya menyertai Umno. Di kalangan pelajar yang hadir, terlalu ramai yang bersedia mengemukakan persoalan-persoalan dan perbahasan yang provokatif terhadap Anwar.

Sekali lagi Anwar bernasib baik. Beliau diselamatkan oleh Abdul Rahim Ghouse yang menggunakan kuasanya sebagai pengerusi majlis yang mengarahkan no question from the floor is allowed. Sebarang persoalan atau pandangan mestilah bertulis. Logiknya, memudahkan Rahim menapisnya dulu sebelum dibacakan umum.

Forum kemuncak itu dianggap oleh banyak pihak sebagai turning point dalam MISG.  Bermula tarikh itu, kepimpinan MISG  semakin berani dan secara terbuka menunjukkan kelunakan terhadap Anwar (dan juga Umno).

Dalam masa tidak sampai setahun selepas kehadiran Anwar itu, pindaan telah dibuat ke atas perlembagaan MISG untuk memperkenalkan Polisi Non-Partisan. Kononnya polisi itu bertujuan mencegah MISG daripada dipengaruhi oleh mana-mana ahli parti politik atau kumpulan berkepentingan.

Sedangkan ia secara jelas ditujukan kepada golongan pro-PAS yang sama-sama berkongsi kuasa dalam MISG yang tidak senang perubahan sikap kepimpinan terhadap Umno.

Tanggapan ini terbukti benar melalui huraian-huraian terhadap maksud polisi tersebut yang dibuat oleh pemimpin-pemimpin MISG. Antara yang mereka tekankan ialah agar pelajar-pelajar Malaysia tidak mengadakan sebarang hubungan dengan PAS dalam mengatur program-program di kampus masing-masing.

Pelajar-pelajar disemai sikap “berdikari” dalam perjuangan Islam di tanahair iaitu digalakkan menyertai pertubuhan yang terasing daripada PAS sekembali mereka ke Malaysia. Inilah permulaan idea pembentukan MISG Alumni, yang kemudiannya diterjemahkan dalam realiti Malaysia sebagai Jemaah Islam Malaysia (JIM).  

Kejayaan Anwar Dalam Gerakan Pelajar di Amerika

Keadaan “non-partisan” ini sekali lagi menguntungkan Anwar dan Umno. Kerana dengan kejayaan strategi ini, walau pun Umno gagal meraih penyertaan yang ramai daripada bekas pelajar MISG, paling tidak Anwar menyekat mereka daripada terus menyertai PAS.

Polisi non-partisan MISG juga menjadi titik pengasingan antara golongan pro-Anwar dan pro-PAS dalam MISG.

Selepas Muktamar Sanawi MISG 1987, usaha-usaha lebih tersusun mula dibuat oleh golongan pro-PAS untuk mewujudkan wadah perjuangan berasingan daripada MISG. Pada 1989 mereka secara terbuka mengisytiharkan diri meninggalkan MISG dan menubuhkan induk afiliasi baru bernama Malaysian Islamic Society of North America (MISNA).

Itulah kejayaan Anwar dalam gerakan pelajar di Amerika. Beliau berjaya menghasilkan perpecahan yang dahsyat dalam MISG sehingga mewujudkan kumpulan serpihan sebanyak dua kali, iaitu Abim-AU (1984) dan MISNA (1989).

Anwar juga berjasa besar kepada Umno apabila berjaya memikat beberapa bekas pemimpin utama MISG, bukan sekadar mengambil sikap tidak menyertai PAS dan bergiat dalam pertubuhan ketiga (JIM), tetapi memilih untuk menyertai dan bersama Anwar di dalam Umno.

Antara mereka yang pernah ada nama dalam Pergerakan Pemuda Umno ialah Dr. Fuad Zarkashi, Dr. Abdul Rahim Ghouse, Dr. Wan Mohd Hasni Sulaiman dan Norizan Sharif. Kehadiran mereka nyata menambahkan koleksi “cendikiawan Islam” dalam Umno.

Mereka naik mendadak dalam hierarki Pergerakan Pemuda Umno dengan bantuan yang tidak sedikit daripada Anwar, tentunya! Entah bagaimanalah nasib mereka sekarang?

(Artikel ini disiarkan makalah isu tidak berkala Editor Tarmizi Mohd Jam (siri 3): “Anwar Terbuang Tapi Terbilang”, Mei 1999, dengan tajuk sama)

Analisa awal PAS tawan Terengganu - Teori Domino Menjadi

Oleh: Mohd Nasir Awang

 

SETIAP kali menjelang pilihan raya, kemampuan PAS menawan Terengganu sentiasa menjadi topik perbincangan hangat. Tradisinya, Terengganu adalah antara negeri paling kuat pengaruh PAS.  Sejak Pilihan Raya 1959, PAS membuktikan kemampuannya memenangi hati rakyat negeri itu dan berjaya membentuk kerajaan.

Walau pun kerajaan PAS Terengganu tumbang pada 1961 dan tidak pernah berupaya meraih kemenangan selepas itu, pengaruh PAS tidak pernah padam. Ia boleh dianggap sekadar pudar untuk beberapa ketika tertentu, tetapi menyinari kembali. Turun-naik sokongan pengundi terhadap PAS membuatkan pemimpin Umno tidak pernah jenera tidur.

Barangkali pengalaman paling pahit Umno ialah pada 1990. BN kalah di semua kawasan Parlimen dan DUN Kelantan. Ekoran itu ramai meletakkan harapan jirannya, Terengganu akan menyusul segera ditawan PAS.

Abdullah Hassan, melalui sebuah akhbar harian lewat 1991 menganggap kemenangan PAS di Kelantan itu pencetus “Teori Domino” yang didakwanya bermula di Pantai Timur. Tarmizi Mohd Jam menyusul pula dengan kupasan politiknya, Teori Domino 1994: Terengganu Selepas Kelantan, awal 1992.

Di waktu yang sama, timbul Gagasan 3T atau Tahun Tawan Terengganu yang dipelopori ideanya oleh Dewan Pemuda PAS Terengganu. Seluruh lapisan jentera pilihan raya PAS di Terengganu digerakkan sebegitu rupa bagi merealisasikan tahun 1994 (atau lebih tepat, Pilihan Raya Umum 1995) sebagai tahun Terengganu ditawan semula PAS. Malangnya, nasib masih belum menyebelahi PAS. Ia menang hanya tujuh kerusi DUN.

Tentu sekali ada punca kenapa PAS gagal menawan Terengganu. Walau pun pada peringkat awal pengaruh PAS begitu menyerlah, namun selalunya berakhir dengan sorak-sorai kemenangan BN. Pilihan Raya Umum 1986, umpamanya, menyaksikan kemuncak kekuatan PAS di Terengganu. Banyak pihak yakin parti itu berupaya menawan Terengganu tapi ia hanya mampu meninggalkan dua batu nesan PAS, di Wakaf Mempelam dan Rhu Rendang.  Tiga kerusi lagi yang dimenangi pada 1982, iaitu Jeram, Batu Burok dan Manir, terlepas.

Untuk tujuan perbincangan elok diteliti semula pengalaman lalu, beserta analisis tentang kekuatan, kelemahan, peluang dan ancaman terhadap kemampuan PAS menawan Terengganu dalam pilihan raya akan datang.

UNSUR KEKUATAN

Terdapat empat unsur kekuatan PAS Terengganu, iaitu kepimpinan, budaya ilmu, khidmat masyarakat dan PASTI.

1. Kepimpinan

Unsur penting yang menjadi prasyarat untuk mencapai matlamat perjuangan ialah tenaga yang menggerakkannya. Kewujudan saf kepimpinan yang mantap nyata menjadi daya penggerak dan motivator kepada pengikut untuk melaksanakan segala arahan dan gerak kerja parti dengan penuh rasa tanggungjawab, ikhlas dan gigih.

Ciri-ciri ini terbukti wujud dalam kepimpinan PAS Terengganu sejak sekian lama.  Bertunjangkan kekuatan peribadi-peribadi seperti Tuan Guru Abdul Hadi Awang, Ustaz Harun Taib, Ustaz Abu Bakar Chik, Mustafa Ali dan Wan Abdul Mutalib Embong, PAS Terengganu sebenarnya memiliki kepimpinan paling mantap berbanding negeri-negeri lain. 

Kelima-lima mereka itulah juga yang mencorakkan kepimpinan PAS Pusat. Semuanya, kecuali Wan Mutalib, yang juga Pengerusi Lajnah Undang-undang PAS Pusat, adalah anggota Dewan Harian PAS Pusat. Bermula dengan Ustaz Hadi, Timbalan Presiden; Mustafa, Naib Presiden: Ustaz Harun, Ketua Dewan Ulamak; dan Ustaz Abu Bakar, Ketua Dewan Pemuda.

2. Budaya Ilmu

Secara tradisi, asas kekuatan PAS ialah di kawasan bendang dan pusat pengajian pondok. Di situlah sebilangan pemimpin utama PAS dilahirkan dan/atau menerima pendidikan awal mereka. Malah beberapa institusi pondok di seluruh negara adalah pangkalan PAS.  Sehinggakan wujud ungkapan popular: “Di mana ada padi di situ ada pondok. Di mana ada pondok di situ ada PAS.” 

Mungkin sinonimiti ini sengaja ditanam dan diabadikan dalam pemikiran masyarakat oleh para pemimpin BN, bagi menggambarkan PAS tidak lebih sebuah parti marhaen, parti pesawah padi dan pak lebai kampungan. Tetapi, dari sudut lain, pada ungkapan itu sebenarnya terpahat unsur kekuatan utama PAS – kecintaan pendokongnya terhadap majlis pengajian ilmu Islam.

Majlis pengajian di pondok-pondok dan di pusat-pusat tarbiyah PAS saban minggu sebenarnya menjadi saluran komunikasi dan medan interaksi paling berkesan antara pemimpin dan pengikut PAS.

Di Terengganu, hampir setiap kawasan parlimen mempunyai pusat tarbiyah yang menjadi tumpuan saban minggu. Kuliah mingguan, yang kebiasaannya diadakan setiap pagi Jumaat, menghimpunkan ratusan, malah ribuan, ahli-ahli PAS dari seluruh kawasan masing-masing sekurang-kurangnya sekali dalam seminggu. Di Besut, pusatnya di Padang Luas; Setiu, di Jabi; Kuala Nerus, di Pekan Batu Enam; Kuala Terengganu dan Marang, di Rusila; Hulu Terengganu, di Kubang Lembek; dan Kemaman, di Cukai.

Di samping berpeluang mempertingkatkan pemahaman Islam, penyokong PAS dapat mendengar kupasan perkembangan politik semasa serta arahan-arahan terkini pemimpin.    

3. Pusat Khidmat Masyarakat

Ijtimak Kepimpinan PAS Terengganu Kali Pertama yang diadakan di Masjid Rusila, 1996, meluluskan kertas dasar bertajuk ‘Pusat Khidmat Masyarakat: Mekanisme Penggerak Ummah’.  Sejak itu, PAS tidak pernah undur ke belakang dalam usaha mereka merealisasikan slogan “Memasyarakatkan PAS”. Matlamat utama Pusat Khidmat Masyarakat ialah menonjolkan imej PAS sebagai jamaah yang sentiasa prihatin terhadap kebajikan rakyat.

PAS meletakkan target menubuhkan pusat-pusat khidmat sekurang-kurangnya satu bagi setiap kawasan DUN. Hingga kini, 16 Pusat Khidmat Masyarakat PAS diwujudkan, di seluruh kawasan, kecuali Besut. Pusat-pusat tersebut ialah di Langkap, Batu Rakit, Teluk Pasu, Tepuh, Bukit Tunggal, Seberang Takir, Wakaf Mempelam, Bandar, Batu Buruk, Alur Limbat, Bukit Payung, Manir, Telemong, Kuala Berang, Ajil dan Paka.

Fungsi utama pusat-pusat tersebut ialah menyediakan kemudahan-kemudahan, dalam bentuk peralatan mahu pun perkhidmatan, yang diperlukan oleh orang awam, menjadi tenaga penggerak hal ehwal kebajikan di persekitaran kampung-kampung berdekatan, menerima aduan orang ramai dan menyelesaikannya, dan membantu menguruskan kerja-kerja yang berkaitan agensi kerajaan dan swasta yang diperlukan orang awam.

4. PASTI

Salah satu daya pemikat masyarakat terhadap PAS ialah institusi pendidikan sekolahnya.  Pusat Asuhan Tunas Islam (PASTI) mula ditubuhkan di pertengahan tahun 70-an dengan nama Taman Asuhan Kanak-kanak Islam (TASKI). Ia menyediakan kanak-kanak dengan asas-asas kemahiran 3M (Membaca, Menulis, Mengira) melalui pendidikan amali secara Islam. Kanak-kanak diasuh dengan akhlak dan adab-adab hidup seharian menurut Islam. 

Meski pun belum dibuat kaji selidik prestasi pendidikan kanak-kanak lepasan PASTI di sekolah-sekolah rendah dan menengah, namun beberapa kes rambang meyakinkan masyarakat bahawa kanak-kanak lepasan PASTI mampu menyaingi kecemerlangan rakan-rakan mereka dari pra-sekolah lain.

Tanpa bantuan kepakaran Kementerian Pendidikan, PAS mampu memiliki cukup kepakaran menyediakan kurikulum serta buku teks PASTI yang bermutu dan menepati tahap pembelajaran pra-sekolah.

Berkat ketekunan guru PASTI disertai kecemerlangan akademik pelajarnya, tarikan masyarakat semakin meningkat. Laporan PASTI Negeri Terengganu 1999, menunjukkan peningkatan jumlah PASTI, pelajar dan juga guru-gurunya. Hingga kini, 139 buah PASTI beroperasi, dengan Marang dan Kuala Terengganu mencatat jumlah tertinggi iaitu masing-masing 26 dan 20 buah.

Jumlah pelajar PASTI seluruh negeri, seramai 8,063 orang. Mereka dididik dan diasuh oleh 352 guru terlatih. Di kebanyakan PASTI, jumlah pelajarnya melepasi angka 100 orang. Malah ada pusat yang lebih 300 pelajar, sehingga memaksa pihak Jemaah Pengurus PASTI Qaryah mewujudkan 10 kelas berasingan.

Kemampuan PAS mentadbir institusi pendidikan dengan kurikulum tersendiri mencerminkan kewibawaan parti Islam itu merealisasikan tasawwur pendidikan Islam jika ditakdirkan PAS berkuasa.

UNSUR KELEMAHAN

Unsur-unsur kelemahan PAS Terengganu boleh disimpulkan kepada dua faktor, iaitu faktor dalaman dan luaran.

1.      Dalaman: Tembok Yang Kebal

Harus diakui, tembok pemisah antara ahli-ahli PAS dengan ahli-ahli Umno/BN di Terengganu amat tebal dan terlalu sukar ditembusi.

Apabila gelombang pembersihan aqidah melanda negara ini bermula lewat 70-an lalu, antara negeri yang paling hebat kesedaran rakyatnya mengenai batas-batas iman dan kufur ialah Kelantan dan Terengganu. Assif Shameen, Asiaweek, 14 September 1984 menyifatkan kedua-dua negeri Pantai Timur itu sebagai medan paling tegang bagi pertembungan politik PAS dan Umno. Malah beliau melabelkan Kelantan dan Terengganu sebagai kawasan paling hebat berpolitik di Asia: “These two states of Malaysia (Kelantan dan Terengganu) are possibly the most politicised places in Asia. Everyone I met talked in terms of Umno and PAS, development and Islam.”

Bulan dan dacing terpisah jelas. Kopiah dan songkok juga terbahagi nyata. Meski pun mereka dilihat minum di kedai yang sama, atau di atas meja yang sama sekali pun, tetapi pengamat politik yang arif dengan mudah dapat menentukan mana orang PAS dan mana orang Umno.

Agak berbeza dengan Kelantan, orang-orang PAS di banyak tempat di Terengganu memilih untuk memakmurkan masjid secara berasingan daripada orang-orang Umno. Mereka berjamaah, bahkan bersolat Jumaat, di tempat-tempat eksklusif yang tidak dihadiri melainkan oleh orang-orang kuat PAS sahaja. Jangan dikatakan orang Umno, orang PAS yang tidak cukup kuat pun memilih “jalan selamat” untuk tidak bersembahyang di surau atau masjid eksklusif itu.

Hasilnya, pergerakan dan interaksi ahli-ahli PAS hanya terbatas di kalangan mereka sahaja.  Peluang untuk mereka bersemuka dan berbicara dengan orang-orang Umno hampir tidak wujud. Mesej dakwah sukar menerjah telinga orang-orang Umno, melainkan dari kejauhan melalui pembesar suara majlis-majlis ceramah PAS. Itu pun kalau ada penyokong Umno yang sudi hadir, atau kebetulan ceramah PAS diadakan berdekatan rumah mereka.

Kegawatan politik yang melanda negara selepas 2 September lalu nyata berupaya merubah senario politik Terengganu. Pun begitu bukanlah suatu kerja mudah untuk merobohkan tembok yang begitu kebal dibina belasan tahun. Sebilangan ahli-ahli PAS di peringkat bawahan, yang masing-masing mempunyai sejarah hitam tersendiri berhadapan dengan tokoh-tokoh Umno setempat, menghadapi gangguan jiwa yang hebat ekoran fenomena penghijrahan ahli-ahli Umno ke dalam PAS. Hati dan perasaan mereka dilanda dilema antara mengenangkan “jasa-jasa” bekas ahli-ahli Umno tersebut, dengan dorongan meraikan mereka, atas arahan kepimpinan parti. Mereka sukar menjalin kemesraan dengan “saudara-saudara baru” mereka.

Pada tahap ekstrim, ada ahli-ahli PAS yang memulau terus kehadiran ahli-ahli baru PAS daripada bekas ahli Umno dan menafikan hak ahli-ahli baru untuk bergiat aktif di cawangan masing-masing. Jika tidak dibendung segera, ia akan menjadi ancaman kepada gerak kerja pilihan raya PAS.

     

2.      Dalaman: Tiada Persiapan Rapi

Pengurusan jentera pilihan raya adalah faktor yang cukup penting bagi menentukan kemenangan. Sebagai sebuah gerakan Islam yang berpengalaman, PAS tidak seharusnya mengulangi kelemahan mengurus jentera pilihan raya. Berdasarkan pengalaman dan kajian, pemimpin PAS Terengganu dapat mengesan beberapa kelemahan yang sangat ketara.

Hakikat ini diakui secara jujur oleh Mustafa Ali, Setiausaha Perhubungan PAS Terengganu lewat kertas kerjanya, “Menghadapi Pilihan Raya Umum 1999: Persiapan Kepimpinan dan Pengurusan Jentera Pilihan Raya”. Ia dibentangkan di Ijtimak Kepimpinan PAS Negeri Terengganu kali ke-3, 1998, di Sura, Dungun.

Antara kelemahan nyata, menurut Mustafa, ialah pengabaian aspek persiapan yang rapi. Ia berlaku ekoran sikap ahli dan petugas PAS. Antaranya, suka menyerah dan membebankan kerja kepada hanya satu-satu orang sahaja yang bertanggungjawab di dalam sesuatu jawatankuasa atau unit. Manakala mereka yang selebihnya sekadar mencukupkan bilangan ahli jawatankuasa atau unit dan  lebih gemar menjadi penonton kepada kerja-kerja yang sepatutnya dilaksanakan bersama.

Sikap bersedap hati dengan keyakinan berlebihan juga menyebabkan petugas PAS lalai dan cuai. Mereka mudah dilunakkan dengan cakap-cakap kononnya sokongan terhadap PAS telah meningkat. Sehinggakan terbayang di mata mereka kemenangan yang akan tiba bila-bila masa.

Terdapat kecenderungan di kalangan petugas PAS memandang ringan dan mengabaikan arahan pemimpin mengenai kerja-kerja yang berkaitan dengan pilihan raya seperti pendaftaran pemilih, semakan daftar, bancian kependudukan. Ada yang menjawab: “Gaduh ke mana gak! Pilihan raya kang lambak lagih.”

Ekoran sikap sedemikian, persiapan rapi yang sepatutnya diadakan terlebih awal seringkali gagal direalisasikan, terutama di peringkat akar umbi yakni cawangan dan Unit Peti Undi.

3.      Luaran: Pemilih Yang Kecil

Dewan Undangan Negeri Terengganu mempunyai 32 kawasan. Hanya empat kawasan (statistik Pilihan Raya Umum 1995) yang mempunyai jumlah pemilih melebihi 15,000 orang, iaitu Bandar (17,119), Batu Buruk (16,712), Cukai (15,984) dan Wakaf Mempelam (15,059).  Bahkan, di sepuluh kawasan DUN yang lain, jumlah pemilih berdaftar berada di bawah angka 10,000 orang.

Katakanlah secara purata, sesebuah DUN mempunyai 10 peti undi. Bermakna, setiap peti undi secara purata juga mempunyai antara 1,000-1,500 pengundi. Setiap peti undi pula mempunyai tidak kurang daripada tiga lokaliti atau kampung. Secara kasarnya setiap lokaliti hanya ada 500 pemilih berdaftar, sama ada penyokong PAS, Umno atau golongan atas pagar.

Ia memberi advantage kepada Umno/BN selaku parti yang memerintah. Juak-juak Umno di setiap lokaliti dengan mudah dapat mengenal pasti golongan pengundi sasar dan memantau mereka.

Berdasarkan amalan politik rakus dan salah guna kuasa yang menjadi tradisi Umno, parti itu lebih mampu mewujudkan paling kurang sebuah cawangannya di setiap lokaliti. Melalui cawangan itu, segala bantuan kewangan dan pengagihan subsidi dari jabatan dan agensi kerajaan disalurkan. Pengundi sasar menjadi target utama agihan tersebut. Akhirnya golongan itu dengan sendiri menjadi “malu alah” kepada pemimpin Umno setempat.

PELUANG DAN KESEMPATAN

Terdapat beberapa peluang politik, jika diambil kesempatan secara bijak oleh PAS Terengganu, mampu membantu menambahkan kekuatan. Antaranya ialah kedudukan Terengganu sebagai jiran Kelantan, krisis berpanjangan dalam Umno Terengganu, kebanjiran/penghijrahan ahli-ahli Umno ke dalam PAS, dan undi popular yang tidak jauh berbeza antara PAS dan BN.

1.      Jiran Kelantan 

Kelantan dan Terengganu berjiran. Menurut sejarah, kedua-dua negeri ini pernah sama-sama diperintah oleh Siam dan pernah mendaulatkan pemerintahan dan hukum Islam. Dalam sejarah politik selepas merdeka, kedau-duanya pernah diperintah oleh PAS.

Ekoran kejayaan PAS mengembalikan semula pemerintahannya di Kelantan, ramai mengharapkan  agar Terengganu akan menyusul pula ditawan PAS. Antara sebabnya, kata mereka, sejarah membuktikan PAS terlebih dahulu menang di Terengganu sebelum Kelantan (melalui Pilihan Raya Umum Negeri-negeri 1959). Dengan kata lain, rakyat Terengganu mampu, bahkan pernah, menolak Umno.

Segala kepakaran mengatur taktik dan strategi, serta persiapan pilihan raya yang dimiliki pemimpin PAS Kelantan seharusnya dimanfaatkan sebaik mungkin membantu kemenangan Terengganu. Tenaga-tenaga penerangan PAS Kelantan yang terbukti mampu dan berkebolehan mengupas isu-isu semasa dengan baik dan berkesan sayugia diminta jasa baik mereka memenuhi program penerangan PAS Terengganu.

2.      Krisis Kepimpinan Umno

Cerita mengenai pemimpin Umno Terengganu dilanda krisis bukanlah cerita yang sengaja direka-reka untuk gimik politik. Perebutan jawatan Menteri Besar antara Wan Mokhtar Ahmad dengan Dr.Yusof Noor bukanlah rahsia lagi. Malah, hingga kini, masih ada keyakinan mendalam di kalangan sesetengah ahli Umno, khususnya di Besut, kononnya Ketua Umno Besut itu lambat-laun akan ditabalkan Dr. Mahathir sebagai MB.

Akibat politiking berterusan ia menyebabkan beberapa pemimpin kanan Umno Terengganu terpelanting dari negeri itu. Ada yang dihantar ke Parlimen, seperti Tengku Mahmud Mansor dan Abu Bakar Daud. Ada pula yang hilang terus dari persada politik seperti Ahmad Sidi Ismail.

Walau pun, dari aspek politik, kelemahan musuh bukanlah pengukur kekuatan sebenar sesebuah parti, tetapi sekurang-kurangnya ia memberi ruang yang lebih kepada parti saingannya mengatur langkah dengan lebih selesa. Dalam konteks Terengganu, PAS seharusnya mampu mengatur langkah itu kerana Umno, yang berkrisis sesama sendiri, tentu sekali terjejas tumpuannya untuk mengganggu-gugat langkah-langkah yang diambil lawannya.

3.      Kebanjiran Ahli Umno Menyertai PAS

Ledakan politik negara bermula 2 September 1998 tidak syak lagi menjadi turning point yang sangat positif bagi PAS. Setiap bulan, kemasukan ahli-ahli baru PAS di seluruh negara begitu luar biasa. Sebahagian besar mereka adalah bekas ahli dan aktivis Umno pelbagai peringkat.  Dalam masa lima bulan pertama sejak September itu, ahli baru PAS menjangkau angka 70,000 orang.

Terengganu tidak terkecuali menerima percikan gelombang reformasi ini. Berduyun-duyun ahli-ahli Umno aliran reformasi menyertai PAS di setiap kawasan. Bahkan, lebih menyenangkan lagi, antara mereka ialah bekas orang kuat Umno di bahagian masing-masing. 

PAS Besut menerima sekurang-kurangnya dua bekas Ahli Jawatankuasa Umno Bahagian, iaitu Abdul Halim Tausah dan Abdul Aziz Abbas. Kedua-duanya kini menjadi tenaga penerangan yang sangat berkesan. Kawasan Setiu juga dilaporkan menerima kehadiran tokoh Umno, Razali Mohamad yang terlibat secara langsung dengan penyeliaan masjid-masjid di daerah tersebut.

Di Dungun, kehadiran dua bekas calon Semangat 46 ke dalam PAS berlaku lebih awal.  Sulong Mahmud, bekas calon DUN Paka dan Tengku Mohd Asri Tengku Hashim, bekas calon DUN Bukit Besi beserta keluarga masing-masing menyertai PAS sebaik sahaja parti asal mereka dibubarkan.

PAS Kemaman turut menerima suntikan tenaga baru. Antaranya, Mohamad Sulong, tenaga penting ABIM Terengganu. Seorang bekas pegawai kerajaan bertukar korporat, Mohamad nyata berperanan besar dalam meraih sokongan masyarakat terhadap PAS. Begitu juga dengan Dr. Alias Abdul Rahman, bekas calon Semangat 46 DUN Cukai. Beliau dikatakan menjadi antara muka utama di setiap pentas ceramah PAS.

Dengan kehadiran bekas tenaga utama parti lawan ke dalam PAS ini, alasan kekurangan tenaga penerangan sudah tidak relevan lagi bagi PAS Terengganu. Lebih-lebih lagi dalam usaha menarik perhatian orang-orang Umno, mereka ini boleh dimanfaatkan oleh PAS kerana mereka lebih mengenali “tempat asal” mereka.

4.      Undi Popular

Berdasarkan laporan Pilihan Raya Umum 1982, 1986, 1990, 1995 yang disediakan oleh Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia (SPR), perbezaan undi popular antara BN dan PAS tidaklah begitu besar. Pada 1982, undi popular yang diperolehi PAS ialah 40.89% berbanding BN, 56.67%.  perbezaannya sekitar 15%.

Pada 1986, perbezaannya menjarak sedikit melebihi 20 peratus. PAS memungut 39.73%, manakal BN 60.08%. Gabungan undi PAS bersama Semangat 46 pada 1990 menghasilkan 45.04% berbanding BN, 54.24%. Perbezaannya surut kepada hanya sembilan peratus.

Bagaimana pun pada 1995, perbezaan undi popular naik sedikit kepada 11 peratus apabila undi BN meningkat kepada 55.42% dan undi PAS dan S46 susut kepada 44.44%.

Dengan mengandaikan undi popular terhadap PAS akan kekal di tahap tersebut, PAS memerlukan hanya enam peratus peralihan undi untuk menawan Terengganu. Jumlah  enam peratus undi tersebut sudah semestinya didatangkan daripada undi yang sebelum ini berada di tangan BN.

Jumlah pemilih berdaftar di seluruh Terengganu pada 1995 ialah 367,676. Sejumlah 279,715 keluar mengundi. Dengan mengandaikan penambahan yang setara dalam jumlah pemilih, sekitar 350,000 pemilih di Terengganu dijangka akan mengundi pada pilihan raya umum akan datang berdasarkan daftar pemilih 1998.

Enam peratus daripada jumlah itu ialah sekitar 21,000 orang. Katakanlah, jumlah kerusi yang diharap oleh PAS untuk dimenangi juga 21. Maka untuk menawan Terengganu, PAS perlu mendapatkan paling kurang 1,000 orang pengundi yang beralih di setiap 21 DUN berkenaan. 

Dengan mengekalkan andaian setiap DUN memiliki 10 peti undi, maka setiap peti undi itu mesti berusaha menarik 100 orang pengundi tradisi Umno memangkah bulan kali ini. Dengan gelombang reformasi yang melanda, sudah tentu tidak terlalu sukar mencapai target tersebut.

UNSUR ANCAMAN 

Unsur-unsur ancaman yang pada peringkat awal hanya wujud ekoran kelemahan biasa dalam organisasi mahu pun tarbiyah PAS mampu berkembang menjadi ancaman kepada kekuatan dan keupayaan PAS melaksanakan gerak kerja. Ia menjadi batu penghalang besar. Segala ancaman itu mampu bertapak disebabkan kelemahan-kelemahan yang wujud di kalangan orang PAS.

1.      Penyusupan (undercover)

Antara kelemahan yang wujud di kalangan petugas PAS ialah sikap mudah termakan dan terpengaruh dengan dakyah, propaganda dan strategi musuh. Sikap ini menyediakan saluran yang amat selesa untuk penyusupan “jarum-jarum” musuh. Mereka menyusup secara halus sehingga tanpa disedari mereka sudah berada di tengah-tengah khalayak PAS. Bahkan jarum-jarum musuh ini diterima oleh orang-orang PAS sebagai sebahagian daripada mereka.

Bukan rahsia lagi seorang pegawai Special Branch (SB) mengaku sebagai orang PAS, bersembahyang di surau PAS, malah bertindak menjadi bilal tatkala masuk waktu solatnya.  Ada yang dilantik AJK Kawasan. Sikap mudah termakan dan terpengaruh dengan strategi musuh ini menyebabkan organisasi PAS terdedah kepada segala macam ancaman pihak musuh. Ini mungkin mengakibatkan pendedahan rahsia dan kelemahan parti kepada pihak lawan.

Dalam kes tertentu, jarum-jarum musuh ini bertindak membakar semangat orang-orang PAS agar melakukan sesuatu yang ekstrim dan mengejutkan. Umpamanya, dalam Pilihan Raya Kecil Bukit Payong, April 1992, seseorang yang tidak diketahui asal usulnya dengan jelas didapati makan tidur, siang malam, di salah sebuah markas pilihan raya PAS.

Beliau secara halus meniup semangat para pemuda PAS di markas berkenaan agar bangkit melawan keegoan BN memperalatkan pasukan keselamatan yang terlalu ramai dikerahkan ke situ. Antara cadangan beliau ialah agar bertindak ala Rambo dengan meletupkan kenderaan-kenderaan milik para pemimpin Umno.

Beliau sendiri bersedia memberikan tunjuk ajar teknik tindakan itu. Mujur juga para pemimpin sempat mencium sesuatu yang tidak enak padanya. Beliau terus menghilang selepas itu.

Begitu juga dalam kes perarakan bermotosikal pemuda PAS meronda jalan-jalan di bandar Kuala Terengganu beberapa malam sebelum hari pembuangan undi, 1986. Para pemuda PAS yang terlalu ghairah dengan bayangan kemenangan, sedangkan di masa yang sama mereka begitu cetek tentang strategi musuh, dan membiarkan diri mereka dirasuk oleh jarum-jarum musuh. Mereka melaungkan Allahu Akbar, memekik perkataan taghut sambil mengibarkan bendera PAS.

Perbuatan itu bukan sahaja memberikan imej ganas dan ekstrim kepada PAS, malah menakutkan para penduduk bandar. Pengundi bertindak tegas menolak PAS dan akhirnya PAS yang pada ketika itu berkeyakinan menawan Terengganu bukan sahaja gagal berbuat demikian, malah kehilangan tiga kerusi yang sedia dimenanginya di sekitar bandar Kuala Terengganu.

2.      Buah Gharib

Boleh dikatakan pada setiap pilihan raya BN mengemukakan senjata terakhir atau buah gharib sebagai pukulan maut terhadap PAS. Senjata akhir ini kebiasaannya ialah mainan media massa memutarbelit dan membesarkan kenyataan atau isu yang melibatkan PAS.  Contohnya, Pilihan Raya Umum 1986, isu-isu besar yang dimainkan ialah PAS dilihat bersikap anti-Melayu, apabila dikatakan cuba menghapuskan hak istimewa orang-orang Melayu, papan tanda Parti Allah, dan muzik pop akan dihapuskan jika PAS menang.

Pada Pilihan Raya Umum 1990, isu-isu besar ialah tengkolok Kadazan yang dipakai Tengku Razaleigh Hamzah, yang menjadi rakan PAS dalam Angkatan Perpaduan Ummah ketika itu, dan surat fitnah yang kononnya daripada Mustafa Ali dan Abu Bakar Chik mengandungi kecaman terhadap Semangat 46.

Sebenarnya PAS mampu menangani buah gharib BN itu jika persediaan awal dibuat.  Umpamanya, mengenai isu hak istimewa orang Melayu, Dr. Mahathir sendiri pernah mengecamnya dan menyamakan orang Melayu sebagai kaum Red Indians di benua Amerika yang hidup atas ehsan Indians Reserves. Ia terkandung dalam beberapa ucapan dan tulisan Dr. Mahathir.

Begitu juga dengan isu tengkolok Kadazan. Ada gambar Dr. Mahathir sedang menari dengan wanita Kadazan sambil memakai tengkolok yang sama.

Tindakan counter attack sememangnya penting dan mampu merebahkan BN. PAS telah membuktikannya dalam Pilihan Raya Kecil Teluk Pasu, Jun 1989. Buah gharib BN ketika itu ialah isu calon PAS, Ustaz Harun Taib enggan bersalam dengan calon BN, Abdul Rahman Mohamad di pusat penamaan calon.

Atas kebijaksanaan Unit Saraf dan Risikan PAS, sekeping gambar Ustaz Harun sedang bersalam dengan Abdul Rahman yang disiarkan oleh akhbar The Star edisi Kuala Lumpur diedarkan kepada pengundi pada petang sebelum hari pembuangan undi. Fitnah BN terbongkar! BN tersungkur di Teluk Pasu, antara lain, dengan counter attack itu.

Paling terkini ialah isu larangan wanita bekerja yang cuba dimainkan oleh Dr. Mahathir ekoran kenyataan Menteri Besar Kelantan, Tuan Guru Nik Abdul Aziz Nik Mat. Isu itu berkubur apabila Harakah menyiarkan keratan sebuah akhbar harian tahun 1984 yang memuatkan kenyataan Dr. Mahathir sendiri atas perkara itu.

Berdasarkan pengalaman lalu, PAS seharusnya bersedia dari segi maklumat dan data bagi menangkis sebarang kemungkinan serangan buah gharib BN, terutama di dalam tempoh berkempen pilihan raya umum nanti.

Kesimpulannya, para pemimpin PAS Terengganu mesti memanfaatkan kekuatan yang ada pada mereka. Mereka juga perlu memperbaiki dan mengatasi kelemahan-kelemahan, pada segenap lapisan organisasi PAS. Mereka hendaklah mengambil kesempatan sebaik mungkin atas peluang-peluang yang ada di samping menekankan aspek tarbiyah ahli-ahli secara berterusan bagi menangkis unsur-unsur ancaman.

Mampukah pemimpin PAS Terengganu melaksanakan langkah-langkah yang dinyatakan itu? Usaha melaksanakannya adalah suatu kemestian jika PAS bercita-cita menerajui tampuk pemerintahan Terengganu Darul Iman.

(Artikel ini disiarkan majalah Detik Edisi Pengenalan, April 1999 dengan tajuk sama)